Ontwerpen vanuit de essentie
Paulus Potter — 400 jaar
In 2025 was het 400 jaar geleden dat Paulus Potter werd geboren in Enkhuizen. Zijn werk behoort tot de canon van de Hollandse schilderkunst en is wereldwijd te bewonderen in collecties als het Mauritshuis, het Rijksmuseum, het Louvre en de Hermitage. Deze bijzondere mijlpaal vormde de aanleiding voor een feestelijk herdenkingsjaar, waarin culturele organisaties, lokale makers en vrijwilligers uit Enkhuizen samenwerkten aan een breed publieksprogramma.
Expositieontwerp
Voor dit feestelijk Paulus Potter-jaar in Enkhuizen verzorgde Bureau Merkwaardig het tentoonstellingsontwerp, de teksten en de grafische vormgeving van de zomertentoonstelling Dieren hebben een ziel in de Westerkerk en alle publiekscommunicatie door de andere activiteiten. De expositie was met 18.000 bezoekers het hoogtepunt van het jaarprogramma rond het leven en werk van schilder Paulus Potter en bestond uit een inhoudelijk en visueel parcours door de monumentale kerkruimte, waarin historische bronnen, kunstwerken van hedendaagse kunstenaars, persoonlijke verhalen en lokale geschiedenis samenkwamen.
De tentoonstelling combineerde historische informatie, kunstwerken van hedendaagse kunstenaars en lokale verhalen over de rol van dieren in het dagelijks leven van toen en nu. Bezoekers konden zich onderdompelen in thema’s als ossenhandel, het werk van Potter, historische context en het dier in de kunst. Een speurtocht voor kinderen, interactieve onderdelen en dierensculpturen van Chris Tap maakten het tot een beleving voor jong en oud.
Levensloop
Een belangrijk onderdeel van de tentoonstelling Dieren hebben een ziel was een visuele en tekstuele reconstructie van het korte, maar indrukwekkende leven van Paulus Potter (1625–1654). Bureau Merkwaardig vertaalde het historisch onderzoek van naar toegankelijke publieksinformatie en ontwikkelde een verhalende tijdlijn, die de levensloop van Potter inzichtelijk maakte, van zijn jeugd in Enkhuizen tot zijn vroege dood in Amsterdam. De levenslijn liep als rode draad door de tentoonstelling en gaf bezoekers context en verdieping bij de schilderijen, thema's en hedendaagse interpretaties.
De beelden die zijn gebruikt op de panelen zijn ter beschikking gesteld door verschillende musea: Collectie Gemeente Enkhuizen, Louvre / Parijs, Hermitage / Sint-Petersburg, het Mauritshuis / Den Haag, Rijksmuseum / Amsterdam, Nationalmuseum / Stockholm
De beelden die zijn gebruikt op de panelen zijn ter beschikking gesteld door verschillende musea: Collectie Gemeente Enkhuizen, Louvre / Parijs, Hermitage / Sint-Petersburg, het Mauritshuis / Den Haag, Rijksmuseum / Amsterdam, Nationalmuseum / Stockholm
Communicatiemiddelen — brochure, flyers, affiches
Voor de tentoonstelling en het Paulus Potter-jaar ontwierp Bureau Merkwaardig een veelheid aan communicatiemiddelen. Onder andere:
De herkenbare stijl en kleurstelling trokken de aandacht in de publieke ruimte. De affiches hingen in de hele stad en dat gaf Enkhuizen een feestelijke uitstraling en maakte het publiek attent op de activiteiten rondom Paulus Potter 400.
- Drukwerk: tekst en design brochure, affiches, flyers
- Ansichtkaarten - set van 9 in banderol
- Expositiemateriaal: tekst en design informatiepanelen
- Expositiemateriaal: bijschriften
- Aankleding: banieren, spandoeken, vlaggen
- Straatexpositie: bordjes bij de kunstwerken
- Digitaal: tekst en design social posts
- Website: projectwebsite
De herkenbare stijl en kleurstelling trokken de aandacht in de publieke ruimte. De affiches hingen in de hele stad en dat gaf Enkhuizen een feestelijke uitstraling en maakte het publiek attent op de activiteiten rondom Paulus Potter 400.
Feestelijke opening
De officiële opening van de expositie door de burgemeester van Enkhuizen vond plaats op zondag 6 juli 2025 in de Westerkerk. De feestelijke bijeenkomst bracht kunstenaars, betrokkenen, pers en genodigden samen voor een eerste kennismaking met de expositie. Tijdens het openingsprogramma werd stilgestaan bij de totstandkoming van het project, het belang van Paulus Potter als kunstenaar, en de rol van kunst in de stad. De bijeenkomst werd opgeluisterd met muziek, toespraken en natuurlijk de onthulling van de tentoonstelling zelf.
Feestelijke opening van expositie Dieren hebben een ziel in de Westerkerk Enkhuizen / Foto: Peter Goedhart
Burgemeester van Enkhuizen Jeltje Hoekstra-Sikkema opent de expositie door rode lap van de stier van kunstenaar Chris Tap te trekken / Foto: Peter Goedhart
Burgemeester van Enkhuizen Jeltje Hoekstra-Sikkema met kunstenaar Chris Tap en onthulde stier / Foto: Peter Goedhart
